تبلیغات
Xaphan - ریشه‌ی واژه‌ی تلنگ
Xaphan
welcome
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


مردی را كه آماده آموختن است تعلیم ندادن، انسانی را به هدر دادن است، مردی را كه آماده آموختن نیست تعلیم دادن، سخن به هدر دادن است، خردمند نه انسان را به هدر می دهد و نه سخن را

مدیر وبلاگ : پویا -
نویسندگان
ریشه‌ی واژه‌ی تلنگ
محمدعلی جمال‌زاده

میرزا عبدالله خان مستوفی در کتاب «شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره‌ی قاجاریه» [۱] درباره‌ی صحبت از دوره‌گردها می‌گوید: «تل انگل مرکب از دو کلمه‌ی تل و انگل است که اولی مخفف تلنگ و به معنی صدا و ضربه و دومی به‌معنی انگشت است. استعمال تلنگ در پاره‌ای از آوازهای مختلف دلیل این گفته است. در شیراز به‌جای اینکه بگویند «سربه‌سر نگذار» می‌گویند «انگل نکن» و در طهران هم «انگلش نکن» مصطلح است. صادق ملارجب شاعر عامیانه‌گوی اصفهان، تلنگ را به‌معنی صدای مخالف در این شعر آورده است:

دهن رقیب ز بس بو می‌داد
تو حلقش پنداری تلنگ کردند

همچنین قشمشم، شاعر دیگر اصفهانی نیز تلنگ را در غزلی که مطلع آن و مقطع آن این است:

ای قشمشم هر که آمد زیر بار عشق...
من ترقی کرده‌ام کانجا تلنگ انداختم

همین معنی را پرورانده است. پس به موجب این شهود اصل این لغت مرکب از تل و انگل است. اما چه باید کرد که برخی نویسندگان این کلمه را تحریف کرده‌اند و تلنگر می‌نویسند. چرا؟ برای اینکه این لغت تازه از طبقات پائین بالا آمده است و نویسندگان حتی وارد کلمات قابل نوشتن کرده‌اند ولی آقایان مجال اینکه به اصل و ریشه‌ی آن برخورند و درست بنویسند ندارند و هر چه شنیده‌اند دیمی می‌نویسند.
-----------------------------------------------
۱. چاپ طهران، ۱۳۲۹ ش، جلد اول، صفحات ۲۲۰ و ۲۲۱.


برگرفته از کتاب:
جمالزاده، سیدمحمدعلی؛ فال و تماشا (مجموعه مقالات ادبی)؛ به کوشش علی دهباشی؛ چاپ نخست؛ تهران: سخن ۱۳۸۹.
 




نوع مطلب : جستارها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 4 شهریور 1393
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی